Het Cambodjaanse Nieuwjaar is één van de belangrijkste
feesten en wordt gevierd op 13, 14 en 15 april. De plaatsjes/ stadjes
lopen leeg, want iedereen wil het Nieuwjaarsfeest vieren met zijn
familie. Geen wonder, dat het dan heel druk is in de hoofdstad Phnom
Penh.
In deze periode van het jaar (april) is het einde van de oogst en het
regenseizoen staat op het punt te beginnen. De boeren genieten van wat
hun oogst heeft opgebracht. Er worden dan cadeautjes gegeven, die
vergezeld gaan met de wens: ‘Sok Sabay, Ch’nam Tmey’ (Gelukkig Nieuwjaar!).
De dagen voorafgaand aan Nieuwjaar (Chaul Chnam Thmey)
zijn de Cambodjanen heel druk bezig. Ze maken heel het huis schoon en
geen hopekje blijft vuil. De Nieuwjaarsengel zou er eens achter kunnen
komen!
Men maakt heerlijk eten klaar en men koopt nieuwe kleren. De echtgenoten
moeten zich grondig wassen en oma moet er ook aan geloven. Alles moet er
spic en span uitzien, want de Nieuwjaarsengel zou eens langs kunnen
komen! Zij weet precies welke kinderen er lief en welke er stout zijn
geweest.
Cambodja volgt de Boeddhistische jaarkalender. Dit
betekent, dat ons jaar 2012 bij het 2556 BE is. BE betekent dan "Buddhist Era",
waarmee alles berekend wordt. Deze "Buddhist Era" wordt gebruikt op het
vasteland van Zuidoost Azië in de landen: Cambodja, Thailand, Laos,
Myanmar en Sri Lanka. Zij vieren het Nieujaar allemaal op hun eigen
manier.
Deze volkeren hanteren de maankalender en hierin heeft elke maand 29 of
30 dagen. Er wordt dus om een aantal jaren een extra maand aan een jaar
toegevoegd van 30 dagen. Alle regels, die aan de boeddhistische kalender
verbonden zijn, zijn gebaseerd op de originele versie van de Surya Siddhanta, die dateert uit de 3de eeuw (zowel
de originele en als de middeleeuwse regels van de Surya Siddhanta worden
toegepast door de verschillende kalenders).
Hieronder staan de 12 jaren van de maankalender.
1.
Jaar van de Rat
2. Jaar van de Os
3. Jaar van de Tijger
4.
Jaar van het konijn
5. Jaar van de Draak
6. Jaar van de Slang
7. Jaar van het Paard
8.
Jaar van de Geit
9. Jaar van de Aap
10. Jaar van de Haan
11. Jaar van de Hond
12. Jaar van het
Varken
Khmer Nieuwjaar Tradities
Elke dag bezoeken
de mensen de tempel om daar de zegen te krijgen van de monniken en de
priesters. Ze bouwen een zandheuvel op het grondgebied van de tempel en
versieren deze met godsdienstige vlaggetjes. Ze plaatsen er eentje op de
top en vier rond de kanten van de zandheuvel. Deze vlaggetjes
symboliseren de 5 discipelen van Boeddha.
De bevolking van Cambodja heeft de traditie om 's
morgens wijwater besprenkelen op elkaars gezichten, 's middags op de borst en 's
avonds op de voeten. Tegenwoordig hebben mensen ook de gewoonte om
gekleurd water over hun vrienden en familieleden te gieten. Gekleurd
water symboliseert de verschillende kleuren van het leven, die in de
toekomst verborgen liggen. De traditie van het gooien van poeder op elkaar
met Nieuwjaar komt tegenwoordig steeds meer in opgang.
De Khmer Nieuwjaarviering
Bij de viering van
het Nieuwjaar, volgt men in Cambodja verschillende regels. Deze drie
dagen kennen verschillende tradities.
De Eerste Dag Viering - Moha Sangkran
De
eerste dag van de viering heet: Moha Sangkran.
Men gelooft dat op deze dag Gods engelen naar de aarde komen, om te
kijken, hoe de schepping er voor staat. Om deze heilige engelen te
verwelkomen, maken de mensen hun huizen schoon en steken lampjes
aan. De leden van de familie plaatsen hun geliefde afbeelding van Lord Boeddha op een
huisaltaar. Hierop worden dan bloemen, kaarsen, wierook stokjes, een kommetje geurige water, eetwaren
en dranken uitgestald op bananenbladeren.
Het voedsel, dat op deze dag van Moha Sangkran is
klaargemaakt, wordt aan de monniken en priesters van de tempel
aangeboden.
De Tweede Dag Viering - Vanabot
Op de tweede
dag van de Khmer Nieuwjaarviering geeft de bevolking geld en hulp aan de
armsten in de samenleving. Het is dan ook de gewoonte om cadeautjes te
geven aan familie en vrienden. Bij sommige bedrijven is het al de
gewoonte om personeel een cadeau of geld te geven, om de
arbeidsproductiviteit te stimuleren.
De Derde Dag Viering - Leung Sakk
Op de derde dag van de
Nieuwjaarsviering wassen de mensen hun Boeddhabeelden met geurend water.
Men gelooft, dat er dan het hele jaar regelmatig regen zal vallen.
Kinderen tonen hunrespect voor de ouderen door hun voeten te wassen en
zij krijgen van hen de zegen tertraditie om een speicale wasbeurt te
geven aan de Boeddhabeelden, monniken en ouderen heet: Pithi Srang Preah.
